Pontos
ASLA BARIŞMAYACAĞIM

Tamer Çilingir ASLA BARIŞMAYACAĞIM NE 1 EYLÜL’DE NE DE BAŞKA BİR AYIN BİRİNDE… Barışmayacağım fırıncı Niko’yu sürgün edenlerle onun fırınına el koyan Ahmet efendiyle yüz yıldır Ahmet efendinin zenginliğiyle karnını doyurup hala fırıncı Niko’ya ve onun soyundan gelenlere küfür edenlerle de barışmayacağım… O küçük Maria’nın anne, baba ve komşularını ölüm yürüyüşlerine yollayanlarla annesinin Maria’nın cansız bedenini taşımasına izin vermeyip ‘at onu ve yürü’ diyen askerlerle o askerlerin komutanlarıyla o askerlerin yaptıklarından utanmayan yakınlarıyla da barışmayacağım… Amasya Meydanı’nda asılan gencecik…

Read More

TRABZON’DAN SÜRGÜN BİR PONTOSLU RESSAM GEÇTİ: SOFYA AMBERİDOU

“Üzgünüm” demek cesur bir eylemdir ve daha iyi bir gelecek için köprüler kurar.   Yunanistan vatandaşı, Pontos Rumlarından/Helenlerinden bir ressam Sofia. Kendisi gibi anne ve babası da Yunanistan’da doğmuş ama ‘nerelisin?’ diye sorulduğunda ‘Giresunluyum’ diyen Pontos sürgünlerinden. Sofya Amberidou bir ressam, yazar ve radyo yapımcısı. Helen Açık Üniversitesi Helen Kültürü bölümünden diploması var. Bir ressam olarak 15 bireysel sergi ve 55 grup sergisi (Katerini, Selanik, Serres, Veria, Florina, Atina ve yurtdışında: Hindistan, Kanada, Türkiye) yapmış. Trabzon’daki Uluslararası Kadın Festivali’nde…

Read More

APOLAS LERMİ: KARADENİZ HALA GİZEMLERLE DOLU

Ekin Türkantos Karadeniz müziğinin sevilen ismi Apolos Lermi yeni albümü Momoyer’i yayınladı. Tarih ve coğrafyadan ilham alan müzisyen, bu albümde sound’unu da biraz sadeleştirdi. 2 yıl sonra 4’üncü albümünüzü yayınladınız. Albüme adını veren Momoyer ne demek? Benim gibi kültürel müzik yapan müzisyenler için albüm yapmak ciddi bir sorumluluk. Momoyer, dünyanın birçok yerinde benzer şekillerde gerçekleşen geleneksel kış eğlencelerinin Trabzon’daki adı. Kılık değiştiren bir grup insanın müzik eşliğinde dans ederek icra ettiği bir halk tiyatrosu. 2016’dan beri bu oyunlar, UNESCO’nun…

Read More

MOMOYER: UNUTULAN BİR DİLİN MÜZİKAL DÖNÜŞÜ

Uğur Biryol Romeyika, Karadeniz’in kaybolmaya yüz tutmuş dillerinden biri. Bazıları Pontos Rumcası diyor, bazıları kendine özgü bir dil ama hiçbiri bu dilin kaybolduğu gerçeğini değiştirmiyor. Çaykara Oçena bölgesi ile Trabzon’un sadece birkaç bölgesinde konuşulan bu antik dilin peşinde geçmişte az da olsa çalışmalar yapıldı. Belgeselci Yeliz Karakütük’ün “Romeyika’nın Türküsü’, bu alanda yapılmış en derli toplu çalışmalardan biri. Belgeseli izlerken, Romeyika konuşan annesiyle anlaşamayan kızının dramatik hikayesi izleyenleri etkilemişti. Yine Atina’da yaşayan halkbilimci Vahit Tusun’un çalışmaları bu dilin kaybolmasını önlemek…

Read More

HATAY RUM ORTODOKS CEMAATİ VE RUM/HELEN GENÇLER

Aleksia Kotam Bugün Türkiye’deki Rum Ortodoks Hıristiyanlardan bahsedildiğinde akla İstanbul’da yaşayan ve Rumca konuşan bireyler gelir. Oysa yaygın olan algının aksine Rum Ortodoks Hristiyanlara sadece İstanbul’da değil, İmroz, Tenedos ve Antakya civarında yaşayanlar da dahil. Günümüzde Antakya kökenli Rum Ortodoks Hıristiyanların sayısı Hatay ve Mersin’de yaşayanlarla birlikte sekiz bin kişi civarında. Etnik kökenleri konusunda farklı fikirlerin olduğu bu cemaat kimi zaman İstanbullu Rumlarla bir sayılır, kimi zamansa onlar için Arap Hıristiyan adlandırılması kullanılır. Tartışmasız tek gerçekse Antakya Rum Ortodoksların,…

Read More

MESİR MACUNUNU PONTOS KRALI VI. MİTHİRADES KARADENİZ’DE BULDU

Türkan Balaban Bugün Manisa’da bahara taze ve sağlıklı merhaba denilmek için gösterilerle halka dağıtılan ‘mesir macunu’, Karadeniz’in koynunda 2000 yıldır saklı bir formüldür aslında… Pontos Kralı Büyük VI. Mithirades’in ürettiği, insanları iyileştiren panzehir, ölümünün ardından Avrupa’ya taşınmış, ilaç olarak kullanılmış, tıp literatürüne girmiştir… Her yıl ilkbaharın başlangıç günlerinde Manisa’da halka saçılan, insanların şemsiyeler açarak toplamaya çalıştığı ‘mesir macunu’nun aslında Karadeniz topraklarından doğduğunu biliyor muydunuz? Yıllar geçtikçe hem içindeki karışımlar azalmış, hem de iyileştirmeden ziyade keyif için tüketilmiş olmaya başlanan…

Read More

SÜMELA’DA CENNET VE CEHENNEM, ÖLÜM VE YAŞAM FRESKLERİ

Sümela Manastırı’nda yılın keşfi: İlk kez görüntülendi Manastırın kuzey çatısının üst sağ yamacında bulunan ve gizli bir geçitle ulaşılan şapelin içerisinde ‘cennet ve cehennem, ölüm ve yaşam’ tasviri taşıyan freskler yer alıyor. Sümela Manastırı’nda 3 aşamada yürütülen restorasyon çalışmalarının son bölümünde gizli geçitle ulaşılan şapel için ahşap yol çalışması başlatılacak. Manastırın içerisinde gizemini koruyan girilmemiş pek çok şapel yer aldığı belirtiliyor. Trabzon’daki Sümela Manastırı’nda devam eden restorasyon çalışmalarında bulunan şapel ilk kez görüntülenirken, manastırın içerisinde gizemini koruyan girilmemiş pek…

Read More