Pontos
LEFTER’İN HEM SURATINDA HEM YÜREĞİNDE PATLAYAN TOKAT: SUS GAVUR

                          Sedat Kaya Bağırıyordu polislerin hocası: Ulan sizi Anadolu’dan sürdük, İzmir’de denize döktük.. Buradan da atacağız! Oysa milyonlar farklı bağırırdı. “Ver Lefter’e.. Yazsın deftere!. Futbolseverler böyle bağırırdı tribünlerde. Gazeteler böyle yazardı. Pası verdin mi Lefter’e, topu yollardı filelere. Milyonlar onun müthiş futbolunu ayakta alkışlardı. Çünkü Lefter Küçükandonyadis sadece Fenerbahçe’nin değil Milli Takımımızın da yıldızıydı. Ay-yıldızlı formanın nice zaferinde O’nun imzası vardı. 50 kez giymişti o formayı. 23…

Read More

PONTOS BÖLGESİNDE UYGULANAN İSLAMLAŞTIRMA FAALİYETLERİ

Frangolis Frangos Pontos bölgesinde gerçekleşen İslâmlaştırma girişimleri onlara karşı bir cevap olarak aynı bölgede ortaya çıkan Gizli Hristiyanlık akımı ile birbirlerine sıkı sıkıya bağlıdır. Bölgedeki kitlelerin toplu olarak gizli Hristiyanlık akımına yönelmesinin başlıca nedenlerini devletin takip etmiş olduğu ve çoğu kere şiddet kullanımına başvurduğu zoraki İslâmlaştırma gayretlerinde aramak gerekir. Anlaşılacağı gibi, gizli Hristiyanlık Pontos bölgesindeki Türk hakimiyetinin tüm zaman dilimlerinde değil de sadece İslâmlaştırma girişimlerinin ve şiddetinin en yoğun yoğun olduğu dönemlerde aranması gerekir. Türk İşgalini takip eden dönemde,…

Read More

ORDU SAVCI VE KAYMAKAMININ AHLAKSIZLIKLARI VE RUM OKULU BASKINI

Tamer Çilingir Aşağıda Pontos’ta 100 yıl önce yaşanmış olan Pontos Rum Soykırımı’nın adım adım yaklaştığını belgeleyen bir hikayeye tanık olacaksınız. Dönemin Ordu (kaza) ilinde görev yapan memurların nasıl bir ahlaka sahip olduklarını ve ortaya çıkan ahlaksızlıklarını ört bas etmek için başvurdukları yöntemlerin ise tanıdık olduğunu göreceksiniz. Konu: Rum Okulu’na baskın… Yer: Ordu Tarih: 7 Şubat 1916 Kaynak: Adnan Yıldız’ın SAVCININ EVİNDE KAYMAKAMIN ALEMİ ve RUM OKULU BASKINI başlıklı makalesi… Belgeler: Polis Zabit Varakası 1 Polis Zabit Varakası 2 Jandarma…

Read More

PONTOS’UN KORKUSUZ GAZETECİSİ: NİKOS KAPETANİDİS

Tamer Çilingir Nikos Kapetanidis (Rize 1889, Amasya 1921) Pontoslu Rum gazeteci ve gazete yayıncısı. Nikos Kapetanidis Pontos’un ünlü isimlerinden biriydi Trabzon’da bir Rum okulunu okuduktan sonra yine Trabzon’daki Trabzon kolejine devam etti. 1910 ile 1911 yıllarında yayıncı arkadaşı Philos Ktenidis’in  dergisi ‘Epitheorisi’ de yazarlık yaptı. Sonra kendisinin kurduğu Epochi gazetesiyle eğitim sorunlarını, özellikle Rumca eğitim veren yerel okulları dile getiren araştırma ve yazılar yayımladı. Rumca eğitimin Patrikhane ve dini otoriteler tarafından kontrol edilmesine karşı çıktı. Bunların yanı sıra Pontos’ta…

Read More

KARADENİZ’İN ÇİÇEKLERİ VE MAHMUT MEMDUHLARI

İhsan Ersoy ÇOBAN KIZI… Çileğe hamucera, kelebeğe farfara denirdi köyümüzde… Bir garip lisan (Pontos Rumcası) konuşulurdu… Köye beş yaşında geldiğim için bu lisanı konuşamazdım ama uzun süre bana “şeherli” diyen diyen köylü çocuklardan birçok kelime öğrenmiştim. Belime kadar inen sapsarı saçlarımı bembeyaz bir yazmayla örtünce ve buna çocukların sınırsız ülkesinin ayrımsız yurttaşlığı eklenince onlardan bir farkım kalmamıştı. ‘Küçükina kizika’ (küçücük kızcık) olduktan sonra cennet köyümüzün melek ninelerinden ayrıcalık görüyordum yalnızca… Dizlerinin oturtturur, yazmamı çözer, yüzümü acıtan nasırlı elleriyle saçlarımı…

Read More

MOMOYER: UNUTULAN BİR DİLİN MÜZİKAL DÖNÜŞÜ

Uğur Biryol Romeyika, Karadeniz’in kaybolmaya yüz tutmuş dillerinden biri. Bazıları Pontos Rumcası diyor, bazıları kendine özgü bir dil ama hiçbiri bu dilin kaybolduğu gerçeğini değiştirmiyor. Çaykara Oçena bölgesi ile Trabzon’un sadece birkaç bölgesinde konuşulan bu antik dilin peşinde geçmişte az da olsa çalışmalar yapıldı. Belgeselci Yeliz Karakütük’ün “Romeyika’nın Türküsü’, bu alanda yapılmış en derli toplu çalışmalardan biri. Belgeseli izlerken, Romeyika konuşan annesiyle anlaşamayan kızının dramatik hikayesi izleyenleri etkilemişti. Yine Atina’da yaşayan halkbilimci Vahit Tusun’un çalışmaları bu dilin kaybolmasını önlemek…

Read More

ALMANYA STUTTGART’TA PONTOS RUM SOYKIRIMI ANMASI

Leyla Poyraz – STUTTGART 19 Mayıs 1919’da başlayan ve 1923 yılına kadar süren Pontos Rum soykırımında hayatını kaybeden 353 bin insan Almanya’nın Stuttgart kentinde düzenlenen bir sessiz yürüyüşle anıldı. Baden-Württemberg Pontos Rumları Derneği’nin düzenlediği anma etkinliklerine yüzlerce kişi katıldı. Türkiye’den Devrimci Karadeniz, Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi (SYKP) ile HDK Avrupa’nın pankartlarıyla yer aldığı yürüyüşte Stuttgart”taki Pontoslu Rumlar da soykırımı kınayan pankartlar açtılar. Anmaya Soykırım Karşıtları Derneği üyeleri de katıldı. Elazığ Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde tutuklu bulunan Yannis Vasilis Yaylalı’nın serbest…

Read More

353.000 RAKAM DEĞİL İNSAN

Batuhan Batı Şaşaalı imparatorlukların yıkılma dönemi; isyanların! ardı arkası kesilmiyor, ulus devletler birbiri ardı sıra kurulmakta ve biri için isyan olan öbürünün kurtuluş günü oluyor… Masalarda haritalar, ölçülüp biçiliyor, keskin sınırlar çizilmekte coğrafyaya; lakin terzi kötü! Bu urba dar gelir bu ütopyaya… Halbuki düne kadar tatlı bir sabah rüzgarında koşmaya başlar, aynı çıkmazda oynardı; Anuş ile Ayşe… Mustafa, Eleni’ye aşıktı… Yorgo, Seyyan hanımın çapkınıydı… Düşüp kalktığınız yerden midir bilinmez, yaralarımızdan hemhal, tanırdık birbirimizi! Seslerimiz ve nefeslerimiz birbirine karışırdı… Ne…

Read More

19 MAYIS BAYRAM DEĞİL, PONTOS RUM SOYKIRIMINI ANMA GÜNÜDÜR

Pontos Soykırımı Kurbanları, 99. Yılında Almanya’da Stuttgart’ta yüzlerce kişi tarafından Anıldı… Anmada Leyla Uyar’ın SYKP adına Almanca olarak yaptığı konuşmanın Türkçe metni şöyle: Pontoslu Rumlar için soykırımın başlangıç günü olan 19 Mayıs 1919, bugün Türkiye’de ne yazık ki “Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kutlanıyor. Ne yazık ki Türkiye Cumhuriyeti Soykırımlar üzerine inşa edilmiş bir devlettir. Hala devam eden Türk-İslam sentezi perspektifi, 100 yıl önce Ermenileri, Süryanileri, Ezidileri, Pontos ve Küçük Asya Rumlarını katlederken, bugün de Kürtleri katletmeye devam ediyor….

Read More

KATLEDİLEN 350 BİN PONTUS RUMU’NDAN HABERDAR MISINIZ?

(Siyasi Haber) Ermeni, Asuri-Süryani-Keldani, Ezidi ve Rum soykırımlarının 100. Yılında “yüzleşme” çalışmalarımız kapsamında Siyasi Haber olarak Pontus Rumlarının tarihini görünürleştirme çabasındaki “Devrimci Karadeniz” yazarlarından Tamer Çilingir’le görüştük. Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde Pontus Rumlarına yaşatılan katliamlar ve asimilasyon çabalarıyla yüzleşmek aynı zamanda Kemalizmle, şovenizmle ve İslamcılıkla bir kez daha yüzleşmenin önünü açıyor. Türk Uluslaşması sürecinde Ermeni, Asuri-Süryani-Keldani, Pontus Rum ve Ezidi soykırımının 100. yılı içerisindeyiz ve henüz geniş halk kesimlerine yayılmasa da Türk toplumunda da bu soykırımlarla yüzleşme çabası var….

Read More